Gan barhau â’n cyfres o gyfweliadau gyda sefydliadau yng Nghymru sy’n rhannu ein gwerthoedd craidd o leihau gwastraff, rhannu sgiliau a chydlyniant cymunedol, roedd yn wych dal i fyny â’n Sylvia Davies ein hunain o etoeto yn The Sustainable Studio yn Butetown. Roeddwn i’n adnabod Sylvia yn barod o wirfoddoli yn ein Caffi Trwsio yn Cathays ac mae ei thrwsio tecstilau wedi fy ysbrydoli i weithio ar rai o fy nillad fy hun gartref.
Mae gan Sylvia gefndir mewn materion cyhoeddus a chysylltiadau cyhoeddus, ond mae bellach yn treulio ei hamser yn ailbwrpasu tiwbiau beic mewnol, pwll padlo, ymbarelau, pebyll a matresi aer yn eitemau ymarferol unigryw gan gynnwys bagiau golchi, waledi a chodenni yn ei menter a enwir yn addas – etoeto eto-eto). Roedd gen i ddiddordeb mewn darganfod beth wnaeth ei hysbrydoli i wneud y newid gyrfa hwn:
“Daeth fy newid mewn gyrfa i fodolaeth trwy gyfuniad o ffactorau. Rwyf wedi bod â diddordeb yn yr amgylchedd a hefyd yn aelod o sefydliadau amgylcheddol lleol ers blynyddoedd lawer. Pan oedd fy mam yn derfynol wael gyda chanser, rhoddais y gorau i weithio i ofalu amdani. Pan fu farw, doeddwn i ddim yn teimlo y gallwn i fynd yn ôl i'r gwaith a pharhau fel o'r blaen. Roeddwn i eisiau dod â hi gyda mi i rannu fy nyfodol mewn rhyw ffordd. Roedd fy rhieni’n ddylanwad mawr arna’ i – roedd fy nhad yn trwsio ceir a mam yn dysgu i mi sut i wnio a thrwsio dillad o oedran ifanc. Roeddwn i'n gwybod fy mod eisiau gwneud rhywbeth ymarferol oedd o bwys a thrwy sgwrs gyda Jonathan yn y caffi “I want to ride my bike”, dechreuais arbrofi gyda thiwbiau mewnol a cheisio eu hailddefnyddio gan ddefnyddio hen beiriant gwnïo fy Mam”.
Un o’n hymrwymiadau yng Nghaffi Trwsio Cymru yw lleihau gwastraff, rhywbeth y mae Sylvia yn ei wneud mewn ffordd ryfeddol. Roeddwn yn awyddus i ddarganfod mwy:
“Dydw i ddim yn ddylunydd ffasiwn, ond yn casáu gwastraff, felly rydw i wedi bod yn gweithio ar nwyddau ymarferol y gellir eu gwneud o wastraff. Mae hyn wedi bod trwy brawf a chamgymeriad – er enghraifft, roedd ceisio gwnïo tiwbiau mewnol o fwrdd fy nghegin gan ddefnyddio peiriant fy mam yn anodd ac yn dorcalonnus iawn. Pan ymunais â'r Stiwdio Gynaliadwy, roeddwn yn teimlo fy mod wedi fy nghalonogi. Prynais beiriant gwnïo diwydiannol arbenigol ac roedd hwnnw'n newidiwr gêm. Rwyf nawr yn gwneud bagiau, codenni a waledi o diwbiau mewnol ac yn eu leinio ag ymbarelau, pebyll a matresi aer wedi torri. I uwch-seiciwr, y cynhyrchion gwastraff sy'n dod gyntaf. Mae'r dyluniadau wedi'u hysbrydoli gan y deunyddiau. Mae’n groes i’r ffordd draddodiadol o ddylunio.”
Mae hwn yn syniad mor anhygoel. Es ymlaen i holi Sylvia am y ffyrdd y mae hi’n rhannu sgiliau ar wahân i’r Repair Café, lle mae hi ynghyd â thrwswyr eraill, yn ysbrydoli ein hymwelwyr trwy ddangos iddynt sut mae eu hatgyweirio yn cael ei wneud, fel bod ganddynt yr hyder i roi cynnig ar hyn eu hunain:
“Rwy’n falch o allu cynnig lleoliadau gwaith byr i fyfyrwyr ffasiwn o Brifysgol De Cymru. Maent yn cael profi rhai o'r heriau a'r cyfleoedd o redeg busnes sy'n creu o wastraff. Rwyf hefyd yn agor fy nrysau i fyfyrwyr newyddiaduraeth o Brifysgol Caerdydd. Er enghraifft, bu un myfyriwr yn ymarfer ei sgiliau cyfweliad radio ac mae myfyrwyr ffilm ddogfen wedi dogfennu’r broses ailbwrpasu o gasglu gwastraff i’r cynnyrch gorffenedig.”
Roeddwn i’n gallu gweld sut mae rhyngweithio â myfyrwyr yn y ffordd bwysig hon hefyd yn hyrwyddo cydlyniant cymunedol y mae sesiynau dros dro RCW yn anelu at ei wneud drwy ysbrydoli a chysylltu trigolion lleol o gefndiroedd gwahanol. Roeddwn i’n meddwl tybed ym mha ffyrdd eraill y mae menter Sylvia yn rhyngweithio â’r gymuned leol:
“Rwyf wedi bod yn aelod o The Sustainable Studio ers haf 2019, sy’n ofod rwy’n ei rannu gyda dros 20 o wneuthurwyr eraill. Rwyf hefyd yn gweithio gyda nifer cynyddol o elusennau, busnesau a sefydliadau amgylcheddol lleol. Er enghraifft, mae Cadwch Gymru’n Daclus a Grŵp Afonydd Caerdydd yn fannau casglu ar gyfer etoeto, lle gall aelodau’r cyhoedd ollwng deunyddiau gwastraff addas fel ymbarelau a phebyll. Dydw i ddim yn ailbwrpasu metel, felly rwy'n rhoi unrhyw bolion pabell metel a fframiau ymbarél metel yn ôl i Grŵp Afonydd Caerdydd. Gallant ailgylchu'r metel, sy'n helpu i ariannu'r elusen. Rwyf hefyd yn dymuno cefnogi mentrau beicio cymunedol fel Pedal Power, yr wyf yn eu caru. Rwy'n falch iawn bod Pedal Power yn dymuno arddangos cynnyrch etoeto yn ei gaffi/siop yn y cyfnod cyn y Nadolig, a byddaf yn rhoi cyfran o'r refeniw gwerthiant iddynt”.
Waw! Felly, os ydych chi wedi cael eich ysbrydoli, ac efallai fel fi, eisiau rhai syniadau ar gyfer anrhegion Nadolig, beth am edrych ar wefan etoeto: https://etoeto.uk/ neu dilynwch ar https://instagram.com /etoeto.uk.
Bydd Sylvia hefyd yn y farchnad Nadolig yng Nghanol Dinas Caerdydd o 13eg – 21ain Rhagfyr ac rwy’n bendant yn bwriadu galw draw iddi – efallai y gwelwn ni chi yno!
Ymunwch â ni yn y Flwyddyn Newydd pan fyddwn yn canolbwyntio ar fudiad Cymreig arall sy'n rhannu ein gwerthoedd craidd. Kath Jenkins
